Mozart was een revolutionair

Door Emanuel Overbeeke Het nieuwste boek over Mozart is een categorie op zich. Het telt vijfentwintig hoofdstukken, ieder gewijd aan één, hooguit drie composities, die in overwegend chronologische volgorde worden besproken. De schrijver is een dichter en schrijft over poëzie - voor zover ik weet is dit zijn eerste publicatie over muziek. Getuige de literatuurlijst heeft hij zich voorbereid door onder meer diverse boeken te lezen over de stijl en de ...

Read More

Mozart was voor alles operacomponist

  Door Emanuel Overbeeke Glenn Gould verklaarde ooit dat Mozart zichzelf ontdekte toen hij ongeveer 21 was en besefte dat hij primair een operacomponist is. Die gedachte vindt steun bij mensen die beweren dat Mozart vanaf ongeveer dat moment (de tijd waarin hij zijn Pianoconcert KV 271 schreef) zijn beste werken begon te schrijven. Na lezing van het boek Mozart in Italy van de Engelse dirigente Jane Glover onderschrijf ik die stelling ...

Read More

Muziek uit de doos van Pandorra

  Door Emanuel Overbeeke Kunt u zich boeken voorstellen over Bach, Mozart, Beethoven en Chopin met de ondertitel ‘Why he matters’? Zelfs bij Wagner zal men ervan opkijken. Niet bij Schönberg. Hij behoort tot een speciale categorie. Veel componisten schrijven om welke reden dan ook in de geest van hun tijd, hebben daarmee een zeker succes in hun tijd, gelden als tijdgebonden en raken daarom later sterk in de vergetelheid, bijv. Romberg. ...

Read More

Door Emanuel Overbeeke   Sergei Rachmaninoff zou dit jaar 150 geworden zijn en heeft nu over belangstelling niet te klagen. Het aantal concerten met zijn werk is ontelbaar (Yuja Wang speelde zelfs op één programma de vier Pianoconcerten plus de Paganini-rapsodie), ook het aantal nieuwe cd’s is enorm en er verschenen (tot nu toe!) maar liefst drie boeken. Rachmaninoff and his World, een bundel onder redactie van Philip Ross Bullock, behandelt tot ...

Read More

Franz Liszt – Années de pèlerinage: Troisième Année

Liefst 23 bronnen werden geraadpleegd door editeur Peter Jost bij het samenstellen van het derde jaar van de Années de pèlerinage. Een verkeerde noot zal je dan ook niet snel tegenkomen. Het is echter interessanter om het over de toegevoegde vingerzettingen van pianist Cédric Tiberghien te hebben. Hoewel Liszt zelf in meerdere passages een vingerzetting voorschrijft (schuin gedrukt) voegt Tiberghien er op andere plekken een toe. De stijl van die toegevoegde ...

Read More

Franz Liszt – Hongaarse Rapsodieën Nrs.1 & 2

Van de negentien rapsodieën waarmee Franz Liszt het Hongaarse volk van een ‘nationaal epos in noten’ wou voorzien, bespreek ik hier de eerste twee. Verschillende nummers uit de set druppelden de afgelopen jaren in de vorm van individuele Henle-uitgaven binnen. Voor een aantal van deze technisch uitdagende stukken was er voor het eerst, of voor het eerst in lange tijd, toegang tot de autografen. ​Elke rapsodie bevat een voorwoord door Liszt-kenner ...

Read More

Xenakis in Perzië

Boekbespreking Emanuel Overbeeke   Persepolis, 33 1/3 Europe Dit deel behoort tot een betrekkelijk nieuwe serie. Europa in de titel geeft aan dat de samenstellers zich beperken tot ons continent (er zijn ook series rond Japan, Brazilië en Oceanië). 33 1/3 slaat op het feit dat de aanleiding voor het boekje niet de muziek maar een lp is. Daarbij beperken de samenstellers zich niet tot één genre. In de Europese serie zit ook ...

Read More

De wisselwerking tussen muziek en technologie

  Door Emanuel Overbeeke Dit boekje behoort tot een inmiddels omvangrijke serie van Oxford University Press waarin vele onderwerpen (ook die buiten de muziek) grondig worden ingeleid. De ondertitel A very short Introduction verklaart waarom de auteur, een Amerikaanse musicoloog, met zevenmijlslaarzen door de materie loopt. Grote lijnen interesseren hem meer dan uitgewerkte details, maar de verscheidenheid en overdaad van de voorbeelden illustreert zijn behoefte aan te geven hoezeer muziek en technologie ...

Read More

De beste uitvoeringen van Beethoven volgens Lebrecht

    Door Emanuel Overbeeke   Het nieuwste boek over Ludwig van Beethoven met honderd hoofdstukjes rond de persoonlijke favoriete uitvoeringen van iets meer dan honderd composities is bovenal het nieuwste boek van Norman Lebrecht. Alle vertrouwde ‘Lebrechtismen’ zijn aanwezig: de gedreven stijl, de behoefte iedereen te psychologiseren, de hang naar verhaal en sensatie, de vele irrelevante uitweidingen en terzijdes, de suggestieve mededelingen plus de vele fouten. Het onderwerp is dit keer gedeeltelijk vertrouwd: ...

Read More

Het strijkkwartet lééft!

Het klassieke beeld van een strijkkwartet is een groep van vier heren, tijdloos gekleed en van middelbare leeftijd. Die werkelijkheid verandert, zeker in Nederland de laatste twintig jaar. Er komen steeds meer kwartetten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit vrouwen, vaak jong en keurig quasi-informeel gekleed volgens de laatste mode. Het aantal viertallen in Nederland is inmiddels groot, vooral dankzij de Nederlandse Strijkkwartet Academie, opgericht in 2001. Over die veranderingen ...

Read More