Nederlands Vioolconcours. Residentie Orkest o.l.v. Otto Tausk. Camille Saint-Saëns – Derde Vioolconcert op. 61, Alexander Glazunov –Vioolconcert in a, op. 82, Hawar Tawfiq – Dialogos. Met Rebecca Roozeman (Saint-Saëns), Luna van Leeuwen (Glazunov), Yente Lottman (Glazunov) en Martine Velthuis (Tawfiq), viool. Gehoord: 31 januari 2026, TivoliVredenburg, Grote zaal, Utrecht*
Door Peter Schlamilch
Direct na het optreden van Rebecca Roozeman in de finale van het Nederlands Vioolconcours, afgelopen zaterdagavond in Vredenburg, fluisterde ik het mijn buurvrouw al toe: hier zouden we de winnaar wel eens hebben kunnen gehoord. Er moest toen nog één finalist gehoord worden, maar Rebecca Roozeman speelde niet alleen karaktervol en expressief, maar vooral ook verhalend en retorisch, wat voor elke instrumentalist die een soloconcert speelt een basisvereiste is: zonder het kunnen vertellen van een eigen verhaal wordt het nog lastiger om je staande te kunnen houden in het orkestgeweld om je heen.
Terechte winnaar
De 24-jarige Roozeman kon dat uitstekend, en had daarnaast ook vele mooie kleuren op haar palet: Saint-Saëns’ Derde Vioolconcert kreeg van haar een stevig en zelfverzekerd begin met de bekende vijf krachtige accenten, maar in het tweede deel een fluweelzacht semplice, zoals de componist erbij schreef. Innig, liefdevol en soms bedachtzaam, met mooie frasering en dictie toewerkend naar het prachtige en fluisterstille einde met al die lastige flageoletten, empathisch en feeëriek begeleid door het Residentie Orkest. Het derde deel voelde wat aan de langzame kant, misschien wel slim want alle snellere loopjes kwamen er daardoor uitstekend uit, terwijl het ‘appasionata-thema’ heerlijk breed gezongen werd. Wat mij betreft de terechte winnaar, en het publiek vond dat ook: Rebecca kreeg ook de publiekspijs.
Instrumenten van wereldklasse
We hadden toen net het optreden van de 23-harige Luna van Leeuwen gehoord, die het veel lastiger Vioolconcert van Glazunov zeker niet minder voortvarend en overtuigend inzette en met mooie volle streken en dito klank het hoofdthema ten gehore bracht. De moeilijke loopjes haperden soms heel licht en daarna leek de voordracht wat overgeconcentreerd en studieus te worden. Ondanks haar mooie spel kwam ze nog niet helemaal los van de materie, maar wat wil je ook in zo’n enorme zaal vol vioolexperts: ga er maar aan staan. Het Residentie Orkest begeleidde weer bloedmooi en Otto Tausk lijkt de ideale dirigent voor zo’n gelegenheid: met rustige bewegingen en geruststellende blikken wist hij de finalisten dienstbaar op hun gemak te stellen – alleen het volume was bij vlagen iets te luid voor de solisten, die natuurlijk (nog) niet op sonoor klinkende instrumenten van wereldklasse spelen. Ook de leuke presentatie van Jet Berkhout droeg bij aan de ontspannen sfeer.
Intense cadens
Als laatste was de 25-jarige Yente Lottman aan de beurt, die voor de tweede keer meedeed aan het Oscar Back. Ze maakte direct de meest professionele indruk van de drie en even dacht ik dat ik mijn mening over de mogelijke winnaar moest gaan bijstellen. Ze maakte veel contact met orkest en publiek en bleek niet alleen stevig uit te kunnen pakken, maar ook uiterst fijnzinnig en kleurrijk te werk te kunnen gaan. Haar lange lijnen zongen uit volle borst, maar in dezelfde lastige passage in Glazunov raakte ook zij helaas even in de knoop wat haar zichtbaar demotiveerde. Ze herpakte zich in haar schitterende, intense cadens, maar de jury bleek onverbiddelijk en unaniem: samen met Luna kreeg ze de gedeelde tweede plek.
Negatieve stemmen
Als toegift speelde Martine Velthuis Dialogos voor viool en piano – een stuk speciaal voor deze jubileumeditie geschreven door de Koerdisch-Nederlandse componist Hawar Tawfiq. Ze had daarvoor al eerder de prijs voor de beste uitvoering ervan gekregen. Het is een grillig stuk met veel technische uitdagingen, zoals complexe ritmiek en specifiek pedaalgebruik in de piano voor resonantie, verbluffend knap uitgevoerd door de Japanse pianiste Kanako Inoue. Velthuis verraste: eerder gestrand in deze editie van het concours vanwege, naar eigen zeggen, de ‘negatieve stemmen in haar hoofd’, speelde ze deze razend lastige muziek op torenhoog niveau: Martine Velthuis leidde ons met schijnbaar gemak soepel door de complexe partituur en wist deze onbekende noten heel knap tot een volkomen logisch geheel aaneen te smeden, waarbij ze soms de piano liet klinken door haar viool er, vlak bij, aan te strijken, waardoor de piano haar resonans overnam (ingedrukt rechterpedaal).
Honingbruin legato
Wie de partituur bekijkt ziet zeer complexe maatwisselingen, ritmen en speeltechnieken: ik kon niet alles controleren, maar het kwam allemaal zeer overtuigend over – ik begreep meteen waarom ze de prijs voor de beste uitvoering had gekregen. Maar niet alles was experimenteel in deze noten: Velthuis beschikt niet alleen over een fabelachtige techniek, maar ook over een prachtig en honingbruin legato – ja, ook die passages waren er: een genot voor het oor! Ook hier had een eersteprijswinnaar kunnen staan, flitste het door mijn hoofd. Maar ja, die negatieve stemmen…
Peter Schlamilch
* Deze recensie betreft de live-versie in de zaal. De concertregistratie kan, door de opnametechniek, uiteraard afwijken.
Info: https://www.nederlandsvioolconcours.nl
