Salukat, Het Muziek o.l.v. Ed Liebrecht. Programma: Dewa Alit, Siklus, Jameszoo, House part 1 en 2. Holland Festival. Gezien: 10 juni 2026, Muziekgebouw, Amsterdam.

Door Michael Klier

 

Wat maakt het al bijna 80 jaar oude Holland Festival nu zo bijzonder? Hier kun je niet-alledaagse voorstellingen zien die veel voorbereiding vragen. Zo bezocht ik gisteren een concert van Balinese musici (Salukat) die samen met Het Muziek een nieuwe compositie speelden van de Nederlandse producer en Dj Jameszoo (Mitchel van Dinther). Voor zijn compositie was Jameszoo eerst naar Londen en daarna naar Bali gereisd. Op het podium in het Amsterdamse muziekgebouw stond een gamelan uit Roemenië. Veel internationaler kun je het niet hebben.

 

 

Dewa Alit

Het concert begon met Gamelan Salukat. Ze speelden Siklus van hun leider en oprichter Dewa Alit in een versie voor een kleiner ensemble omdat maar een deel (8) van het volledige orkest mee was gekomen naar Nederland.  Op Bali spelen ze op 40 nieuwe gamelaninstrumenten, ontwikkeld door Alit. Hun set weerspiegelt zowel Dewa’s sterke band met de traditionele muziek, als zijn wens om met nieuwe muziek te kunnen experimenteren. De instrumenten zijn gestemd in twee verschillende sets van een 7-toons toonladder die als geheel uit 10 tonen bestaat.

 

 

 

Salukat

De musici spelen altijd zittend. Ze wisselden voortdurend tussen de verschillende gouden blinkende instrumenten.Siklus begon met een ritmisch zeer gelaagde reeks tonen waarbij de musici elkaar op onnavolgbare wijze aanvulden. Het opvallendste verschil met westerse musici is het gemak en zichtbare ontspanneheid waarmee Salukat de ingewikkelde ritmische patronen speelden. De versierde houten stokken en hamertjes gingen virtuoos de lucht in en werden zowel met de hamerkop als ook met de greep bespeeld. Daarbij produceerden ze een exotische klankwereld die even gelaagd als onvoorspelbaar was. Het publiek keek zijn ogen uit.

 

 

Jameszoo  

Jameszoo heeft in het verleden al vaker samengewerkt met muziekensemble Het Muziek. Zijn composities zijn geworteld in de elektronische muziek. Hijzelf beschrijft ze als klankruimtes tussen jazz en hedendaagse muziek. Voor House, dat op het Holland Festival in twee delen gepresenteerd werd, had hij eerst audio opnames van een gamelan uit Londen geraadpleegd en daarmee zijn stuk zo gecomponeerd, dat ze als één klankscala overkomen. Vervolgens reisde hij twee keer naar Bali om de musici daar zijn muziek te leren. Pas afgelopen week ontmoetten alle musici elkaar in Amsterdam.

 

 

Het Muziek

Het Muziek bestond voor deze avond uit een strijkkwartet, fluit, sax en fagot, en eveneens een basversie daarvan, gecompleteerd met drie koperblazers. Vooral voor deze laatsten waren de lange noten waarmee Jameszoo ze 50 minuten lang had bedeeld een uitdaging (‘slijtage slag’ noemde een van hen het). Onder de bedachtzame leiding van Ed Liebrecht speelden de 10 musici meditatieve klankvelden, die continu qua samenstelling en kleur wisselden. Het Gamelan had duidelijk de ritmische overhand maar de sfeer werd bepaald door Het Muziek.

 

 

House

Deze West-Oosterse concertbelevenis werd gecomplementeerd door monochrome kleurvlaktes op het doek achter de uitvoerenden. Af en toe werd het podium zo schaars verlicht dat de musici als schaduwbeelden (Wajang) op deze achterwand leken te bewegen. Jamezoo’s compositie leek nog niet helemaal af. Vooral het tweede deel leek door gebrek aan nieuwe impulsen te veel op het al gehoorde.

De flitsende speelsheid van de Balinese tokkeltovenaars maakte deze avond echter blijvend bijzonder.

Michael Klier

Foto’s: Luz Soria e.a.

 

De recensie verschijnt ook op https://musicwork.shop/blog/

Info:

https://www.hollandfestival.nl