Internationaal Pianoconcours Steinway & Sons, gehoord 15 maart 2026, Kleine Zaal Concertgebouw, Amsterdam
Door Wenneke Savenije
Steinway & Sons
Wat kost een Steinway concertvleugel? Dat hangt af van het model en de grootte, maar de laatste aanwinst van het Concertgebouw in 2025 kostte ruim 200.000 euro. Of dat het instrument was waarop de jonge finalisten van het Steinway Piano Concours, verdeeld over drie categorieën (A t/m 10 jaar, B t/m 13 jaar, C t/m 16 jaar) afgelopen zondag hun kunsten mochten vertonen, betwijfel ik, want het Concertgebouw beschikt maar liefst over negen Steinway-vleugels, die nog altijd doorgaan voor zo’n beetje de beste vleugels ter wereld, een monopoliepositie die Steinway & Sons sinds haar oprichting in 1853 in New York heeft weten te handhaven. Onderwijl gaan er geruchten dat er afgelopen weekend bijna een Steinway sneuvelde in het Concertgebouw, doordat betreffend instrument tijdens het vervoer van het podium van de Grote Zaal naar beneden niet op de rem was gezet en zo van de lift afvloog. Schade onbekend. De dappere pianokandidaatjes en hun publiek in de Kleine Zaal hebben van dit alles niets gemerkt, zij speelden alle negen vol toewijding en enthousiasme op Steinway, zij het allemaal op een hele andere wijze. En dat is goed nieuws, want van volgens één beproefd recept gedrilde ‘pianiovirtuoosjes’ komt doorgaans, zeker in muzikaal opzicht, weinig terecht.
88
Presentator Ab Nieuwdorp van AVROTROS memoriseerde het bijzondere feit dat er ondanks de digitalisering en alle oorlogen in de wereld, ook nog zekerheden bestaan. Waaronder cultuur, muziek en de prachtige ambachtelijk vervaardigde instrumenten van Steinway & Sons, die in Nederland en België worden geleverd door Steinway-dealer Piano’s Maene uit Ruiselede, het grootste pianobedrijf van Europa, een familiebedrijf dat in 1938 werd opgericht. In Nederland zijn er vestigingen in Alkmaar, Amsterdam en Utrecht. Piano’s Maene is actief betrokken bij het Steinway Piano Concours en omdat de Steinway 88 toetsen heeft en Piano’s Maene, die de winnaars van alle drie de categorieën een concert in de concertzaal van Piano’s Maene heeft aangebode, precies 88 jaar bestaat, kon het volgens Nieuwdorp niet anders dan een hele bijzondere middag worden. En dat werd het ook, want er werd niet alleen door alle kandidaten professioneel gestreden om het van de anderen te winnen, maar voorral ook echt muziek gemaakt, al vlogen de zenuwen af en toe door de zaal.
Catgeorie A
In Categorie A beet de 10-jarige Claire Wittenberg uit Eindhoven het spits af met een best knap maar nogal etudematig gespeeld tweede deel uit Beethovens Sonate in g, op. 49 nr. 1, waarop vermoedelijk ijverig gestudeerd was op het ijzeren ritme van een metronoom. Maar in Notturno, het vierde deel uit de Lyrische Stücke op. 54 van Grieg floepte haar muzikaliteit naar buiten, en begon ze de muziek te vertalen en kleuren naar klanken die echt van binnenuit opborrelden uit haarzelf. Ook Poulencs Improvistation Nr. 12 in Es ‘Hommage à Schubert’ klonk niet alleen ‘op safe’ maar ook charmant dankzij Wittenbergs prille muzikaliteit.
Daarna stormde de eveneens 10-jarige Dex Saparianto uit Amsterdam het podum op met de concentratie en vastberadenheid van een kleine Napoleon. In werken van Grieg, Debussy en C.P.E. Bach liet hij trefzeker en met veel overtuigingskracht horen dat hij minstens zo dol is op muziek dan op hockey, zijn favoriete sport, waarna hij in zijn lievelingsstuk, Prelude op. 43 nr. 1 in Des van Glière, enthousiast en sfeervol heen en weer vloog over de toetsen.
De 10-jarige Hanning Zhang, de laatste in Categorie A, riep er hulptroepen bij om zijn pianokruk precies goed afgesteld te krijgen. Pas toen dat goed geregeld was vloog de kleine Zhang met vaart en vingervlugheid op werken van Bach, Scarlatti, Glière en Tsjaikovski aan, om met instictieve muzikaliteit en instrumentale flair het onderste uit te kan te halen, wat hem verbluffend goed afging. Hanning Zhang won dan ook de 1e prijs (€ 200) in Categorie A, Dex Sapartanto kreeg de 2e prijs (€ 150) en Claire Wittenberg de 3e prijs (€ 100).
Categorie B
Lingyi Chenn, 11 jaar en afkomstig uit Capelle aan den IJssel verraste niet alleen met haar bijzondere programmakeus maar ook met haar persoonlijke toucher en haar talent om met klanken beelden en taferelen op te roepen. Meteen had ze de Franse slag te pakken in het eerste deel uit de Sonatine van Ravel, daarna speelde ze met kracht en expressie het lasige, gevoelsbeladen In the mist van Janacek, waarna ze in The Nightengale van Alabieff/Liszt de nachtegaal vrolijk liet kwinkelleren en fladderen in fraaie guirlandes van virtuoze noten.
De 12-jarige Miwa Yokoyama uit Den Haag, die net zo graag actrice als musicus wil worden, was van nature meer gericht op de theatrale mogelijkheden van de stukken die ze speelde: de Arabesque’s nr. 1 en 2 van Debussy en Aufschwung uit de Fantasiestücke op. 12 van Schumann. Dat deed ze charmant, gedisciplineerd en met focus. Pas bij Schumann werd ook iets waarneembaar van de passie om niet alleen zijn, maar ook haar eigen gevoelens te uiten.
Daarna betrad de klavierleeuw van categorie B het podium, de 13-jarige Artem Fediakov uit Alphen aan de Rijn, die niet voor niets hondsmoeilijke stukken had uitgezocht: de Rigoletto paraphrase de concert van Liszt en Prokofievs Suggestion Diabolique op. 4 nr.4, waarbij hij Liszt daadwerkelijk virtuoos en in mooi zingende lijnen uiteenzette en de duivel bezeten zijn gang liet gaan in Prokofiev. Fediakov wil dolgraag concertpianist worden en hoopt ‘dat het publiek me nog vaker wil horen.’ In categorie B won hij terecht de 1e prijs (€ 200), Miwa Yokoyama de 2e prijs (€150) en Lingyi Chenn de 3e prijs (€100), maar wat mij betreft hadden de 2e en 3e prijs ook andersom mogen uitpakken.
Categorie C
Toen werd het pas echt spannend met het ontstuimige optreden van de 17-jarige David Kooi uit Amsterdam, die van alle negen kandidaten het beste in staat bleek zijn enorme liefde en passie voor de klassieke muziek over te brengen. Met zijn indrukwekkende uitvoering van Mendelssohns Variations sérieuses op. 54, waarvan hij niet alleen de structuur maar ook de inhoud met veel gevoel voor nuance, detail, dynamiek, timing en expressie over het voetlicht bracht in meeslepende spanningsbogen, en met zijn royaal golvende vertolking van Widmung uit Schumanns Myrthen op. 25 stal hij de harten van het publiek, dat hem beloonde voor zijn geinspireerde pianospel met de Publieksprijs (€ 200). Daarnaast besloot de jury hem de 2e prijs (€150) te geven, maar van mij had dat ook de 1e prijs mogen zijn, omdat Kooi bij uitstek de kunst verstaat om met eerlijk vakmanschap, authentieke muzikaliteit en enorm enthousiasme de schoonheid van de muziek over te dragen op het grote publiek, terwijl de uiteindelijke winnaar in categorie C meer een pianist voor kenners en insiders leek te zijn.
De 15-jarige Stephan Velychko uit Amsterdam was te nerveus om optimaal uit de verf te kunnen komen, maar speelde desondanks muzikaal en met toenemende pianistische trefzekerheid en overtuigingskracht werken van Ligeti, Rameau, Bach en Chopin. Er zat veel potentie in zijn spel, maar hij heeft nog tijd en ervaring nodig om die potentie ook echt op te kunnen laten bloeien. Bij zo’n gevoelige jongen als hij, hoop je dat dat gaandeweg ook echt zal gaan lukken. Hij kreeg de 3e prijs (€100) voor zijn op zichzelf best knappe prestaties.
De winnaar
En toen verscheen de winnaar ten tonele, met een bloedserieus gezicht en zijn lange haren in een staart: de 16-jarige Demian Filatov uit Amsterdam, die samen met zijn familie de oorlog in Oekraïne ontvluchtte in 2022. Op de Piano Biënnale in Arhem en Niijmegen in 2025, schreef Rahul Gandolahage van NRC Handelsblad dat het talent van de toen nog 15-jarige Demian Filatov ‘boven alles uit’ sprong: ‘De verrassing van de dag was het talent van de 15-jarige Demian Filatov, die drie uitdagende stukken van Rameau, Chopin en Debussy speelde. Wat hij kan ís al indrukwekkend, maar door zijn spel heen hoor je wat hij nog beter wíl kunnen spelen: hij heeft een goed gevoel voor hiërarchie, hoofdzaken en bijzaken. Alleen technische oefening staat hem nog in de weg om dat optimaal naar voren te brengen, maar die volgorde is veel veelbelovender dan technisch perfecte talenten zonder muzikaal gevoel.’
Inmiddels had Filatov zich ook technisch al dusdanig verbeterd, dat muziek en techniek bijna naadloos samenvielen in zijn ingetogen maar prachtig afgewogen, gedifferentieerde en genuanceerde uitvoering van de Derde ballade van Chopin en L’Isle joyeuse van Debussy. Minder jongehonderig en extrovert dan David Kooy, maar daardoor ook weer wat meer evewichtig en elegant, besloot de jury – bestaande uit Gile Bae, Hannes Minnaar, Marlies van Gent onder voorzitterschap van Frank van de Laar – hem te belonen met de 1e prijs (€200), waarna Raffela Duffner van Steinway & Sons Hamburg alle kandidaten prees om hun inzet en hoge niveau, Piano’s Maene een pluim gaf vanwege de uitstekende samenwerking en Demian Filatov uitnodigde om een concert te komen geven in het Steinway Festival van 2027.
Wenneke Savenije
Info:
