Pianist Dmytro Choni betovert De Waalse Kerk in Amsterdam
Bösendorfer Piano Series. Dmytro Choni piano, F. Mendelssohn, R. Schumann, J. Brahms en M.V. Lysenko. Gehoord: De Waalse Kerk Amsterdam op 18 juni 2026. Concert wordt uitgezonden op di. 23 juni 2026 om 20.00 uur bij NPO Klassiek.
Door Suus Blanke
Bijzondere akoestiek
De Waalse Kerk ligt precies tussen de twee grote concertzalen in Amsterdam en Hans Haffmans heeft twee jaar geleden op NPO Klassiek gezegd dat een mooiere kerk en een mooiere akoestiek nauwelijks denkbaar zijn. Gezeten rondom de vleugel raak je als publiek helemaal betovert door de klank waar je als luisteraar middenin zit, in tegestelling tot de andere zalen waarin de muziek de toehoorders toch van een grotere afstand bereikt. Deze betovering kwam zeker tot stand toen pianist Dmytro Choni (1993) het seizoen van de Bösendorf Series kwam afsluiten.
Zes liederen zonder woorden
Choni had voor een negentiende eeuws (Duits) Romantisch programma gekozen, prachtig aangevuld met twee werken uit zijn vaderland Oekraïne. Het grootste gedeelte van het programma staat op zijn nieuwste cd Heartlands, die samen met Pilgrimage aan een tafeltje werden verkocht. Een aantal bezoekers was teleugesteld dat de als eerste gespeelde zes Lieder ohne Worte van F. Mendelssohn (1809-1847) op zijn cd ontbraken. En terecht, want het was een wonderschone opening van het recital en je zou de pianist meteen in je eigen huiskamer willen uitnodigen, zo intiem, helder, verfijnd, uitgeblanceerd en muzikaal speelde de pianist deze muzikale pareltjes, Het zestal was totaal verschillend van kleur en karakter en opeens dook de Venetiaanse Gondel op, die op menig lessenaar van amateur pianisten heeft gestaan. Totaal onterecht vertelde Choni mij na afloop van het concert, want het is bijzonder moeilijk de muzikale zanglijnen en de begeleiding uit de notatie te halen en zodanig te laten klinken. Wanneer dat lukt vervult muziek, volgens Mendelssohn, de ziel duizend keer beter dan woorden. En daar slaagde Choni met zijn zeer muzikale interpretatie ruimschoots in.
Afwisselend verhaal
De pianist verliet na Mendelssohn het podium en bleef zolang weg dat ik dacht dat hij niet meer terug durfde te komen. Het was misschien de warmte of om zich te concentreren op het wel heel afwisselende verhaal in Novelette in Fis-klein op. 21 Nr. 8 van R. Schumann. Hier liet de musicus zich van een geheel andere kant horen. Hij had opeens een stevige aanpak, waarbij hij de bassnaren van de Bösendorfer niet ontzag en deze wel heel metalig liet klinken. Maar door de afwisseling in de muziek die Schumann typeert, klonk er opeens weer een vederlichte vingervlugge pasage, waaruit een melodie helder oprees. Choni liet de hevige contrasten van verstilling, etude-achtige passages en lange melodielijnen muzikaal heel organisch in elkaar overlopen.
Duitse monument
In de 4 Klavierstücke van J. Brahms (1833-1897) op.119 liet de pianist het hele kleurenspectrum van de vleugel horen, waarbij het instrument toch een beetje te klein voor hem leek te zijn. Na afloop klonk er een luid BRAVO!, waarmee de pauze werd ingeluid. Na het welkome drankje en wat koelere buitenlucht, zette de pianist plotseling heel vlot de Rapsodie van dezelfde componist in. Het was duidelijk hoorbaar dat Brahms bij het componeren hiervan nog veel jonger en onstuimiger was, terwijl de tweede Rapsodie veel rustiger, maar ongewisser is. Het viel het gehele concert op hoeveel rust en verfijning, de nog zeer jong uitziende pianist, in zijn spel legde, terwijl hij technisch alle mogelijkheden in huis heeft. Geen wonder dat hij o.a. prijswinnaar was in Leeds (2021) en Van Cliburn (2022).
Romantiek in de OekraÏne
Choni sloot zijn recital af met twee werken van de Oekraïnse componist Mykola Lysenko (1842-1912) Hoewel Lysenko o.a. in Leipzig studeerde, werd hij na terugkeer in zijn geboorteland een voorvechter voor een eigen Oekraïnse klank in zijn muziek. Daar is hij heel goed in geslaagd waardoor zijn muziek voor ons wat ondefiniëerbaar klinkt. Choni ving Rêverie op.13 aan met een inleidende solo voor de rechterhand, die werd aangevuld met de linkerhand, waarna deze overging in een dansant ritme, die op allerlei wijze werd herhaald. Vervolgens ging de muziek weer terug in de Droom / Rêverie die onderaan dit artikel is te beluisteren, gespeeld door Choni zelf, die mij vertelde dat de muziek eenvoudig klinkt, maar allesbehalve eenvoudig te spelen is.
Dat goldt als verwacht ook voor Rapsody on Ukrainian Folk Themes No. 2 ‘Dumka-Shumka’, opus 18, tevens van Lysenko. Dumky verwijst naar Oekraïnse epische ballades die sterk afwisselen in mineur en majeur toonsoorten en werd in de 19de eeuw vaker door componisten gebruikt als Dvorak gebruikt. Schumka is een snelle, levendige Oekraïnse dans die uiteraard voor veel pianistisch vuurwerk zorgde op de warme zomeravond in de Waalse kerk.
Na een daverend applaus klonk als toegift een prachtig zacht en ingetogen Andantino uit de Pianosonate nr. 2 in g mineur, opus 22 van Robert Schumann, die eindigde met één noot. Een toon, zo mooi aangeslagen dat eigenlijk het gehele concert in deze klank werd samengevat en zo het seizoen 25/26 prachtig afsloot.
Toekomstmuziek
Gelukkig nemen vanaf september weer een aantal grote namen plaats achter de Bösendorfer in de Waalse Kerk, waarbij Denis Kozhukhin het spits afbijt. In oktober wordt hij opgevolgd door de Griek Vassilis Varvaresos (concert vindt plaats op vrijdag!!!), die met zijn warme omvloerste toon al veel vaker in Nederland te horen was, zoals o.a. in het Concertgebouw als lid van het Corneille Piano Quartet. Als laatste van het jaar 2026 komt Andrey Gugnin die tijdens de Winteravonden aan de Amstel 2024 al eerder in de Zuiderkerk de sterren van de hemel speelde. Het jaar 2027 wordt geopend met een aantal bekende Nederlandse pianisten zoals Nikola Meeuwsen en het seizoen wordt in mei afgesloten met een gezamelijk optreden van de twee Italiaanse top pianisten Igor Roma en Enrico Pace. Komt allen genieten van geweldige pianisten op een prachtige Bösendorfer in de Waalse Kerk met de allermooiste akoestiek van Amsterdam!
Suus Blanke
Info:
Uitzending concert Dmyto Choni:
Het concert is later terug te luisteren.
Choni speelt Rêverie ‘Visions of the past’ op. 13 van M. Lysenko
https://www.youtube.com/watch?v=vmlzQ0PtxVU&t=9s
Website Dmytro Choni:
Het nieuwe seizoen 26 / 27 Bösendorfer Piano Series:
https://dewaalsekerk.nl/muziek/bosendorfer-piano-series-26-27
