Leonardo Nunes, Valentina Fittipaldi, Andrey da Silva, David Abreu, Raquel Alexandre, Daline Ribeiro, João Alves, Cayo Almeida, Vitor de Abreu. Choreografie: Lia Rodrigues Programma: Borda.  Gezien: 12 juli 2025 ITA.

Door Michael Klier

Lia Rodrigues, Braziliaanse choreografe uit Sao Paolo, is overtuigd van de veranderende kracht van de dans. Ze combineert haar artistiek werk met humanitaire betrokkenheid. Dans is voor haar een basisvorm van leren en menselijke vorming. Én een middel om de wereld te veranderen.

 

 

 

Favela

Borda is ontstaan in het kunst- en opleidingscentrum dat de Braziliaanse choreografe al meer dan 20 jaar runt in een van de grootste favela’s van Rio de Janeiro. Door middel van dans onderzoekt Lia Rodrigues de dialoog tussen lichamen en hun omgeving: materie, ruimte en licht. Haar nieuwe werk zit vol van tergend langzame, haast onzichtbare veranderingen van het ene tableau vivant (levende sculptuur) naar het volgende. En juist in de onverwachte overgangen zijn er wrijvingen.

 

Trilogie

In haar nieuwe stuk Borda dansen negen mensen en onderzoeken ze het woord ‘borda’, Portugees voor grens, drempel, zoom of decoratie. Het woord verwijst bovendien naar de delicate handeling van het borduren en schetst zo de mogelijkheid om nieuwe banden te smeden. Borda is het derde deel van haar trilogie die begint met Fúria en Encantado. Daarbij put zij uit het sprookjesachtige kostuumarchief van het gezelschap.

 

 

 

Één bewegend organisme

De voorstelling begint in volledige stilte en duisternis. Het duurt een schijnbare eeuwigheid voordat het oog daaruit een eerste contour kan ontwaren. Lange tijd zit het publiek naar een witte, nauwelijks bewegende sculptuur te kijken. Het oogt als gezichtsbedrog en is haast hilarisch als men plotseling negen bekkentrekkende hoofden gewaarwordt, die even zo snel weer verdwijnen. Als één bewegend organisme verhullen de dansers zich vervolgens van de ene toestand naar de andere.

 

Metamorfose

Rodrigues ontvoert haar publiek naar een fantastische explosie van constante verandering, naar een gebied waarin de negen lichamen voortdurend nieuwe metamorfoses ondergaan. De drie vrouwen en zes mannen vormen met hun ongelofelijke arsenaal van verrassende kostuums een hechte eenheid. Uit grote witte ballen katoenen stof en plastic glijdt voortdurend een onstuitbare stroom van gekleurd textiel als een meanderend beekje over het podium. Samen verandert het geheel van statische krijtbergen naar een stromende rivier, van een zwarte lava brakende vulkaan naar volgelveren en krijsende zuigelingen. https://vimeo.com/1095214272?p=1s

 

 

Folklore

De langzaam opkomende, steeds opzwependere soundtrack bestaat uit fragmenten van een opname die in 1938 in het noorden van Brazilië werd gemaakt door de Research Mission van schrijver en intellectueel Mario de Andrade. Het bestaat uit ruwe percussie en oorspronkelijke bezwerende stemmen, die als in een ritueel steeds dezelfde woorden scanderen.

 

Geschiedenis

De hele bewogen geschiedenis van Braziliaanse geschiedenis lijkt de revue te passeren: bloei en ondergang, transformeren en opnieuw uitvinden. Aan het eind lijkt het alsof onze verbeelding de contouren van de wereld kan hertekenen.

Borda is een ongebreidelde viering van lichamelijkheid die pesterig ondeugend aan de grenzen van onze verbeeldingskracht toornt.

Michel Klier

Foto’s: Sammi Landweer

 

Deze recensie verschijnt ook op https://musicwork.shop/blog/