Nicole Beutler Projects en Rematriation (VS), Room in our house. Concept en regie: Michelle Schenandoah en Nicole Beutler. Dans: Montana Summers en Rob Polmann. Verteller: Montana Adams. Gezien: 4.11. 2026, Leidse Schouwburg, Leiden.

Door Michael Klier

 

Op het podium

Het was een intieme setting woensdag in de Leidse Schouwburg. Op de dansvoorstelling Room in our house waren maar 40 bezoekers afgekomen. Maar voor ons was dat een geluk. Omdat de organisatie niet wilde dat de bezoekers zich verloren zouden voelen in de zaal, mochten alle bezoekers in vier rijen plaatsnemen op het podium rond de speelvloer. En het was echt een belevenis, om de twee dansers Montana Summers (Oneida) en Rob Polmann (Nederlands-Duits) van zo dichtbij mee te maken.

 

 

Inheemse stammen

De voorstelling begon met een begroeting en toelichting van storyteller Montana Adams (Mohawk). Ze vertelde dat er tegenwoordig 574 federaal erkende inheemse stammen in de VS leven. Zij hoort bij de Haudenosaunee. Deze staan ook bekend als Irokezen, en zijn een confederatie van zes naties waaronder de Mohawk en Oneida. Meer dan 400 jaar geleden voeren Nederlandse schepen de Hudson op en ontmoetten de Haudenosaunee, waarmee ze in 1613 een vriendschapsverdrag sloten.

 

 

Two Row Wampum

De Haudenosaunee maakten ruimhartig plaats voor de ongenode bezoekers in hun thuisland en hun overeenkomst hield een halve eeuw stand. Dit mondelinge verdrag, de Two Row Wampum, werd bevestigd met een gordel van schelpkralen die twee paarse rijen toont op wit: een kano en een schip die naast elkaar varen. Een replica van deze zware gordel ging door het publiek en het was bijzonder om deze even vast te houden. Dit oude patroon kwam tevens terug in grote banners die rond het podium waren opgehangen.

 

 

Opzwepende muziek

Na een traditionele zegening presenteerden de twee dansers één voor één hun culturele achtergrond. Summers danste op mocassins en in een leren jasje als vertegenwoordiger van de nazaten van de inheemse stammen. Zijn solo was duidelijk geïnspireerd door traditionele rituele danselementen. Daarbij werd hij eerst begeleid door de zachte geluiden van een open vuur en later opgejaagd door opzwepende muziek eveneens van band. De compositie was van Gary Shepherd en opgenomen in Syracuse met Ty Defoe en Adah Schenandoah (Oneida) op originele percussie-instrumenten.

 

 

Polmann, als erfgenaam van de kolonisten, begon zijn solo op witte klompen en op het onbarmhartige tikken van een klok. In zijn steeds doorwrochtere bewegingen en sprongen kwam zijn eerder gedeelde persoonlijke familieverhaal met daarin oorlog en verdrijving indringend aan bod. Het verschil in danstechniek en professionele lichaamsbeheersing werd direct aan het begin van Polmanns performance duidelijk.

 

 

De ontmoeting

Daarna dansten de twee mannen op gelijkwaardige voet ver van een voorspelbaar narratief en kreeg de voorstelling vleugels. De toeschouwers waren van heel dichtbij niet alleen getuige van de worsteling van twee mannen, maar ook van de toenadering van twee verschillende culturen. Het publiek reageerde enthousiast en kon aan het eind nog vragen stellen.

 

Voor de kleine gemeenschap op het podium van de Leidse Schouwburg was deze avond onbetwistbaar een bijzondere belevenis.

Michel Klier

Foto’s: Anja Beutler

 

Deze recensie is ook te lezen op https://musicwork.shop/blog/index.html