Roots & Resonance met Imara Thomas en Thalia Oyewole (sopraan) en Lodewijk Crommelin en Jana Schell (piano). Werken van Ayo Bankole, Florence Price, George Gershwin en Margaret Bonds. Gehoord: 23 oktober 2026, ZOJazz Stage, Amsterdam Z-O

Door Peter Schlamilch

 

Imara Thomas is een bijzondere zangeres: geboren en getogen in Amsterdam maar met Arubaanse en Tsjechische ‘roots’. Ze zong al op 12-jarige leeftijd in een kerstconcert met het Promenade Orkest in De Doelen in Rotterdam, werd gecoacht door de bekende sopraan Roberta Alexander en pianist Brian Masuda en volgde masterclasses bij Mirella Freni, Montserrat Caballé, Peter Kooij en Nelly Miricioiu. Na het afronden van haar operastudie in Maastricht maakte Imara Thomas in 2013 haar debuut bij De Nationale Opera en kreeg twee jaar later een vaste kooraanstelling bij de Deutsche Oper am Rhein in Düsseldorf/Duisburg, waar ze onder meer de Puccini-rollen vertolkte van Novice in Suor Angelica en Hofdame in Turandot. In de loop der jaren heeft de sopraan in Duitsland in meer dan 60 verschillende opera’s gestaan.

 

 

Vermoord

In Nederland zong Imara Thomas in 2022 Gershwins Summertime in de Grote Zaal van het Concertgebouw, waar ze in de Kleine Zaal debuteerde tijdens de Night with Caribbean Classics die werd georganiseerd door Concertvrienden. Ze heeft, naar eigen zeggen, een grote passie voor de klassieke muziek, maar mist, na 95% westerse muziek te hebben gezongen, toch een verbinding met haar ‘roots’ en zo ontdekte ze, na een DNA-test, dat die van haar moederszijde in Nigeria liggen. ‘Daarom ging ik kijken naar klassieke componisten uit dat land,’ vertelde Imara, ‘en kwam uit bij de Nigeriaanse componist, organist en ethnomusicoloog Ayo Bankole (1935–1976), die in Londen en Amerika studeerde en wereldwijd bekendstaat als een pionier van de ‘Afrikaanse kunstmuziek’, vanwege zijn unieke combinatie van traditionele Nigeriaanse muziekstijlen – de Yoruba-cultuur – met westerse klassieke muziek.’ Aan Bankoles bloeiende carrière kwam in november 1976 overigens abrupt en tragisch een eind, toen hij op slechts 41-jarige leeftijd samen met zijn vrouw Toro in hun huis in Lagos op brute wijze werd vermoord door zijn mentaal zieke halfbroer.

 

 

Imara Thomas: ‘Roots & Resonance is een concertreeks, opgezet als een muzikale reis waarin klassieke muziek, jazz en R&B samenkomen, met een sterke focus op het verbinden van Europese klassieke muziek met traditionele Afrikaanse wortels. Ik wilde ook onderzoeken waar mijn eigen muzikale ‘roots’ liggen en wie ik muzikaal ben: mijn muzikale ‘resonantie’ stroomt naar heel veel stijlen, vooral naar de klassieke westerse opera, het Concertgebouw en de Ziggo Dome, maar ook naar spirituals en jazz. Ik geef ook graag podium aan een gastsolist met weer andere roots, maar altijd samen met klassiek.’

 

 

Fascinerende muzikale vertelling

De avond werd begonnen met de Drie Yoruba-liederen uit 1959 van Ayo Bankole – een zeer interessante maar ook welluidende combinatie van westerse twintigste-eeuwse klassieke compositietechnieken met de tonale taal en poëzie van de Yoruba, een groot Afrikaans volk met een wereldberoemde traditionele religie, met een oppergod (Olodumare) en een pantheon van goden en natuurgeesten die Orisha’s worden genoemd, zoals Shango, de god van de donder, en Yemoja, de godin van de zee. In de programmatoelichting werden de teksten zowel in het origineel, dat stikt van de diacritische tekens (Ìyá l’olùfę jùlǫ ni ké keré – De moeder is de grootste liefde in de jeugd) als in vertaling gepresenteerd, maar werden door Thomas uiterst overtuigend in de oorspronkelijke taal gezongen. Omdat de Yoruba-taal tonaal is (waarbij de toonhoogte van een woord de betekenis verandert), moest Bankole de pianobegeleiding en de zanglijn zo schrijven dat de klassieke melodie de betekenis van de woorden versterkte in plaats van verdraaide, en dat leverde een fascinerende muzikale vertelling op, waarin weliswaar herinneringen aan Schubert, Poulenc en Hugo Wolff voorbij kwamen, maar die toch fris en origineel bleef.

 

Margaret Bonds & Florence Price

 

 

Chopin-achtige luchtigheid

Imara Thomas’ sopraan is beeldschoon, soms voluptueus en weldadig, dan weer ontroerend eenvoudig, maar altijd zuiver en prachtig van klank, met een uitstekende techniek en goed hoorbaar, zeker in de droge acoustiek van het leuke theatertje in Amsterdam Zuidoost. Bovendien is haar podiumprésence indrukwekkend: ze straalt op het toneel, trekt de aandacht naar zich toe en leeft zich in in de teksten die ze zingt, die zeker in de liedcyclus Songs of the Seasons (1955) van de baanbrekende zwarte Amerikaanse componiste, pianiste en activiste Margaret Bonds (1913–1972), mooi tot hun recht kwamen. Stemmige teksten van Langston Hughes werden zwoel en sfeervol gezongen door Thomas, die zoveel pure muziekliefde uitstraalt voor deze muziek van haar ‘roots’, dat het aanstekelijk werkt en naar meer doet verlangen – haar stem klinkt dan weer elegant en dan weer betoverend-verleidelijk – heel fraai, net als de prima begeleiding van pianist Lodewijk Crommelin, die ook nog het zeer interessante langzame deel uit de Piano Sonata in E minor (1932) van Florence Price speelde, de wegbereidende Amerikaanse componiste die geschiedenis schreef als de eerste zwarte vrouw wier symfonie werd uitgevoerd door een groot Amerikaans symfonieorkest. Crommelin speelde respectvol en integer, met stemmige spiritual-delen afgewisseld door Chopin-achtige luchtigheid, heel apart.

 

 

Thaya Oyewole (midden achter)

 

Indrukwekkende klaagzang

De piepjonge Nederlandse zangstudente Thalia Oyewole (sopraan), ook met een Nigeriaanse achtergrond, vertolkte enkele prachtige liederen van de eveneens zwarte Florence Price, indringend afgesloten met My man’s gone now uit Porgy and Bess, de indrukwekkende klaagzang over het rouwverdriet na een gewelddadige moord – haar hoge, angstaanjagende vocale uithalen (glissando’s) klonken werkelijk als het rauwe gehuil en gekerm van een vrouw in diepe shock en rouw. De Duitse pianiste Jana Schell begeleidde uitstekend en dienend. Ster van de avond echter bleef Imara Thomas, die met dit prachtige initiatief (en haar heerlijke sopraan) nieuw en verrassend inzicht had geboden in de kracht en magie van de westerse kunstmuziek, in de handen van kundige, niet-westerse componisten.

Peter Schlamilch

 

 

 

Info: zojazz-stage.io

Volgende concert in deze serie: 21 mei 2027