Betoverend concert op exotische instrumenten: kora, berimbau en kantele

Cello Biënnale. 51 strings: Matthew Barley, cello; Hanna Ryynänen, kantele; Adriano Adewale, berimbau, zang en percussie; Dawda Jobarteh, kora. Programma: Dark Lullabies and Light Grooves. Gezien: 5.11. 2026, Cello Biënnale, Bimhuis, Amsterdam.

Door Michael Klier

 

Het voelde in alle opzichten als een avontuur toen ik ’s avonds om kwart voor tien het Muziekgebouw in Amsterdam binnenkwam. Uit verschillende hoeken van het gebouw kwam er geluid op me af. Van enkele cellonoten tot klankflarden van een heel orkest. Het concert zou boven in het Bimhuis plaatsvinden. In de zaal aangekomen besefte ik dat er maar weinig mensen op 51 strings waren afgekomen. En dat is eeuwig zonde, want dit concert was heel bijzonder.

 

 

Matthew Barley

De Engelse cellist Matthew Barley was door de Cello Biënnale gevraagd voor een samenwerkingsproject rond de cello. Voortbouwend op eerdere samenwerkingsprojecten bedacht hij een kwartet met drie andere snaarinstrumenten. ‘De Afrikaanse kora en de Finse kantele hebben allebei 21 snaren en kunnen zowel prachtige textuur als harmonisch en melodisch materiaal bieden. De Braziliaanse berimbau (oorspronkelijk een Angolese muziekboog) zal ook een andere klankwereld van snaren bieden, evenals kenmerkende Braziliaanse grooves’, aldus Barley.

 

 

Exotisch: kantele uit Finland

Op het Amsterdamse podium gaf de groep afgelopen donderdag, na een repetitieperiode in september, haar eerste concert. Uiterst links stond Hanna Ryynänen met haar concertkantele op een standaard. De kantele, het nationale instrument van Finland, is een tokcither; volgens het Kalevala-epos, dat vergelijkbaar is met de Edda, maakte halfgod Väinämöinen de eerste kantele uit de kaak van een snoek. De Kantele bestaat in varianten van vijf tot veertig snaren. Barley zei over de typisch herhalende patronen van de kantelemuziek dat de Finnen al honderd jaar  minimal music speelden voordat het in de VS werd uitgevonden.

 

 

Braziliaanse berimbau en Afrikaanse kora

Naast haar zat Adriano Adewale, percussionist uit Brazilië met onder meer een berimbau. De berimbau is een muziekboog met één stalen snaar en een kalebas, bekend van de vechtsport capoeira. Met daarnaast een heel klein instrumentarium wist deze virtuoze percussionist magische klanklandschappen te creëren, waarbij hij vooral met zijn stem helemaal los ging. Adewale speelt in het AKA Trio al jarenlang samen met een koraspeler. Rechts van Barley zat de Gambiaanse koraspeler Dawda Jobarteh. De kora is de 21-snarige harpluit uit West-Afrika, met een grote kalebas als klankkast. Jobarteh straalde een rustig zelfvertrouwen uit. Des te meer bijzonder omdat ik na het concert hoorde dat hij en zijn medemusici de kora nauwelijks konden horen.

 

 

Het concert

Uit deze unieke samenstelling ontstond een meeslepend concert. Het kwartet van toegewijde en ervaren improvisatoren creëerde, uitgaande van slaapliedjes uit het Verenigd Koninkrijk, Finland, Turkije en Gambia, spannende improvisaties die in elkaar overvloeiden. Het bijzondere van Barley als bandleader was dat hij met zijn medemuzikanten een muziekprogramma wist te creëren waarin elke instrumentalist volledig tot haar/zijn recht kwam. Daarnaast vulden de nummers elkaar goed aan qua harmonische progressies en tempi.

Dit bijzondere concert was gevoelsmatig veel te snel voorbij en liet het kleine gezelschap luisteraars opgewekt en voldaan de nacht in gaan.

Hier een luisterfragment: https://www.youtube.com/watch?v=2jtMAzHF-PE&t=15s

Deze recensie verschijnt ook op https://musicwork.shop/blog/

 

Info:

www.cellobiennale.nl

You May Also Like

Debuut González-Monjas bij NedPho overtuigt in Respighi

Frisse Agrippina triomfeert in NTR ZaterdagMatinee

Evgeny Kissin en Sir Andras Schiff smelten als pianoduo niet samen

Twee werelden op één podium