Le Concert Spirituel o.l.v. Hervé Niquet. Programma: Polyfonie x 40. Alessandro Striggio, Palestrina,  e.a. Gezien: 28.8.2026, TivoliVredenburg Utrecht. Openingsconcert Festival Oude Muziek Utrecht. D

Door Michael Klier

 

Hier is over nagedacht! Zowel op het openingsconcert afgelopen vrijdag als ook op het slotconcert op zondag 6 september klinkt een mis voor veertig stemmen! De Engelse mis Spem in Alium van Thomas Tallis had ik al op het Holland Festival gehoord en ik was nu dubbel benieuwd naar zijn voorloper, de Missa sopra Ecco si beato giorno van de Italiaan Alessandro Striggio. Je kunt het allemaal horen op het grootste oudemuziekfestival in Europa in Utrecht – de programmering is werkelijk gigantisch.

 

 

Audiovisuele installatie

Op de eerste dag van dit monumentale festival was het in theorie nog mogelijk om de hoofdprogrammering te volgen – op alle volgende dagen lukt dat niet meer omdat er op hetzelfde tijdstip meerdere optredens gepland staan. Ik liet me helemaal onderdompelen op deze eerste dag. Direct na het preluderende concert in de Domkerk kwam ik terecht bij de expo-installatie Graindelavoix op het Domplein. De stelling van het doorlopende beeldenverhaal: Niets is intiemer en unheimlicher dan de stem. Ook Marcel Proust komt in beeld. De oude foto’s geven het geheel een passend geheimzinnige uitstraling.

 

 

Beiaard

Halverwege deze audiovisuele installatie werd ik weggelokt door melodieuze klanken van de kerkklokken, het volgende festivalonderdeel. Hoog boven op de Domtoren speelde namelijk beiaardier Malgosia Fiebig haar concert, waarvan je in de hele binnenstad kon meegenieten. Het was wonderbaarlijk mooi! Op dit moment voelde ik me als een tijdreiziger en waande me tussen de historische gebouwen van Utrecht in een ander tijdperk. En de officiële opening van het Festival Oude Muziek Utrecht moest nog komen!

 

 

Mis van Alessandro Striggio

Hiervoor wandelde ik naar TivoliVredenburg. Festivaldirecteur Xavier Vandamme liet aan het einde van zijn charmante openingstoespraak de zaal gezamenlijk ademen en een majeurakkoord zingen. Pas daarna gaf hij het stokje over aan dirigent Hervé Niquet. Niquet had Striggio’s pas in 1978 herontdekte Missa sopra Ecco si beato giorno destijds als eerste weer uitgevoerd. Deze mis was aan het einde van de jaren 1560 in opdracht van de Medici geschreven. Ze hadden de opdracht uitgezet bij hun hofkapelmeester Francesco Corteccia: die vertrouwde daarbij grotendeels op de kunst van zijn plaatselijke collega, Alessandro Striggio.

 

 

40 zangers in vijf koren

Niquet had ervoor gekozen om Striggio’s monumentale mis in vijf delen te knippen en er werken van andere componisten tussen te weven. Zo begon het concert met het meerstemmige Gregoriaanse koraal Beata viscera. Dit koraal werd begeleid door vier dulcianen, die in processie vanuit boven achter het podium musicerend naar beneden liepen. Op het brede podium stonden al 40 zangers verdeeld in een dubbele, deels drievoudige cirkel met een zittende binnenste ring rond de dirigent. Naast de vijf koren van ieder acht zangers, stonden er vier toetsinstrumenten (een kistorgel, een regaal, een spinettino en klavecimbel), cello, contrabas, zink en trombones en het dulciaanconsoort opgesteld.

 

 

Tussenstukken van Palestrina

Tussen de misdelen in speelden de acht uitstekende blazers instrumentale werken van o.a. Palestrina. Zijn Peccavimus, het ritmisch galliard-achtige Beata es Virgo Maria, het bekwame Pater noster en de tussenspelen uit Benevoli’s Magnificat. Daarbij schitterde vaak genoeg Adrien Mabire op de zink met zijn heldere klankkleur en frasering. Niquet had voor de afwisseling ook nog vocale stukken uitgezocht. Van Corteccia stond o.a. het korte a-capella Alleluia op het programma, met daarnaast het lieflijk-zachte Ave Regina caelorum en het fluweelzacht-stralende Filiae Ierusalem van Domenico Massenzio.

Het behoorlijk lange concert culmineerde in Striggio’s feestelijke Ecce beatam lucem, waarna Niquet, samen met zijn ensemble strak uitgevoerde buigingen maakte naar alle vier windrichtingen.

Dit beeld vormde een mooi slotakkoord op mijn volle eerste festivaldag in Utrecht – en het smaakte naar meer.

 

Michael Klier

Foto’s: Foppe Schut, Francoise Buffiere, Nikolai Wolff

De recensie verschijnt ook op: https://musicwork.shop/blog/

 

Info:

https://oudemuziek.nl/