Muzikale verwennerij in Den Haag

Johannes Brahms’ Dubbelconcert voor viool, cello en orkest opus 102 is lang niet zo bekend als zijn overige drie concerten. Waarom is voor mij sinds gisteren alleen maar een groter raadsel geworden. Toen vertolkten violiste Liza Ferschtman en cellist Ivan Karizna het werk met het Residentieorkest onder leiding van Jonathan Bloxham. Dit jonge drietal nam de leiding in een energieke vertolking, waarin vlotte tempi zeker geen beletsel waren voor muzikale diepgang en meerstemmige transparantie.

Bloxham, van origine zelf cellist, duidde nadrukkelijk wat hij van welke instrumenten wilde horen en het samenspel van het duo Ferschtman en Karizna stond ‘live’ nauwkeuriger boven elkaar dan ik het ooit op opnamen gehoord heb – al of niet onder studio-omstandigheden gemaakt. Met dergelijke accuratesse kom je in Brahms’ vakkundig geslepen composities vaak al halverwege een succesvolle realisatie. Daarbij kwam afgelopen zondag Liza Ferschtmans verve, de vitaliteit die Bloxham losmaakte en, meest betoverend nog, de vloeiende vrijheid van Karizna’s rubati met een daarin ‘als vanzelf’ geïncorporeerde beheersing van vibrato en stokvoering.

Karizna’s sonore klank bleef ook in de zachtste passages net boven de orkestklank zweven. Met aandacht voor de kleinste wendingen – die telkens precies binnen de amplitude van de puls werden gerealiseerd, zonder opzichtig te worden. De melodieën ontsproten met de achteloze spontaniteit waarmee Brahms juist n dit concert de luisteraar in een handomdraai van de ene emotie naar de andere voert.

Enthousiasme was na al die verwennerij ook troef in de vertolking van Mendelssohns Vierde symfonie opus 50 – beter bekend als de ‘Italiaanse’. Een werk boordevol dankbare melodieën en blijmoedige polyfonie dat bovendien een kolfje naar de hand van de geestdriftige Jonathan Bloxham bleek. Met stevige gebaren stuwde hij de vaart aanzienlijk op. Hier en daar zelfs zo dat de onderlinge gelijkheid op het spel kwam te staan. Maar ook dat kon de pret niet drukken.

Elger Niels

Gehoord 8 november, Amare Den Haag