NDT 2, Blast a universe. Programma: Jiří Kylián, Sleepless; Noé Soulier, Shut Your Eyes and See (wereldpremière); Marco Goecke, The Big Crying. Gezien: 22.10. 2026, Amare, Den Haag.

Door Michael Klier

 

Ik had een vriend meegenomen naar het Nederlands Dans Theater, NDT 2. Ik wilde hem graag mee laten genieten van wat er zo dicht bij ons huis aan culturele hoogstandjes te beleven valt. Alleen, na het eerste stuk was ik zelf niet zo geraakt. Gelukkig was hij, als muzikant, zeer te spreken over de zichtbare relatie tussen muziek en dans. Maar er stond meer op het programma: een wereldpremière van Noé Soulier en een herneming van Marco Goecke. En gelukkig, het pakte meer dan goed uit! Hij voelde zich omvergeblazen, zei hij na afloop.

 

 

Jiří Kylián

De avond begon met Sleepless, een choreografie voor NDT 1 uit het jaar 2004, nu voor het eerst gedanst door NDT 2. Kylián liet zich hiervoor inspireren door de slapeloze nachten van choreografen tijdens het maakproces, en door de schilderijen van Lucio Fontana. Diens monochrome opengesneden schilderijen kwamen terug als enorme decorstukken. Dankzij Kees Tjebbes’ geniaal doordachte lichtdesign naderden de schaduwen van de solisten de doekopeningen, om uiteindelijk daarin te verdwijnen. De zes dansers ontvouwden veel humor en elegante virtuositeit op muziek van Dirk Haubrich, gebaseerd op Mozarts Adagio KV 617 voor glasharmonica en kwartet. Maar de complexe duetten en het spel tussen bewust en onbewust deden mij persoonlijk weinig.

 

 

Noé Soulier

Na de eerste pauze veranderde dat. De Franse choreograaf Noé Soulier maakte drie jaar geleden zijn eerste choreografie About now voor NDT 2. Soulier was ooit zelf balletdanser en studeerde o.a. bij Anne Teresa De Keersmaeker. Hij is sinds 2020 directeur van het CNDC in Angers, dat een creatief choreografisch centrum, een school voor hedendaagse dans en een podium onder één dak verenigt. Drie jaar geleden gebruikte Soulier zes contrapuntstukken van Bach. De muziek voor zijn nieuwe stuk Shut Your Eyes and See is veel moderner. Sa Pa (James Manning) heeft een spannende soundtrack weten te creëren door experimentele techno met ondefinieerbaar verontrustende geluiden te laten versmelten.

 

 

 

Shut Your Eyes and See

Soulier over zijn werkwijze: ‘I am trying to establish a continuum from the singular gesture to the global structure.’ Zijn streven is het om de toeschouwers door empathische resonantie met de dansers hun eigen lijf te laten voelen. Shut Your Eyes and See (een citaat uit Ulysses van James Joyce) begint met Eliana Hayward als een soort slangenmens op het lege podium. Haar expressie is gefocust, haast in trance en haar lichaam windt zich zijwaarts tegen de zwaartekracht in. Solier stelt, als afgestudeerd filosoof, dat we ons lichaam, net als AI, prompts geven, maar net zomin begrijpen hoe het functioneert. Hoe dan ook, Solier slaagt er bewonderingswaardig in om met zijn spannende choreografie een prachtig verhaal te vertellen. Hayward ontpopt zich tijdens het stuk als aanvoerster van negen in zwart geklede dansfanaten. Onder de steeds opzwependere muziek worden de afzonderlijke bewegingen één voor één collectief overgenomen en winnen zo aan overtuigingskracht. Een meesterwerk!

 

 

Marco Goecke

Hoe bijzonder is het om als danser emoties te kunnen uitbeelden die we in het normale leven voor elkaar verbergen. In The Big Crying, zijn vierde werk voor NDT 2, uit het jaar 2021, zat de choreograaf in de rouw over zijn net overleden vader. Goecke noemde het ‘a piece about parting and about everything we have to burn.’ Dienovereenkomstig dompelt aanvankelijk een reusachtig lasapparaat het podium onder in roodgeel licht (Udo Haberland). Uit de luidsprekers klinkt daarbij oorverdovend vuurgeknetter. Tergend langzaam komt onder dit lawaai de melancholische stem van Tori Amos tevoorschijn.

 

 

Tori Amos

Het ging Goecke er niet om Amos’ muziek en teksten te interpreteren. Zijn keuze werd bepaald door de stemming die ervan uitgaat. Goeckes typerende bewegingstaal zit vol erotische toespelingen en afscheidsmotieven. Snelle, staccato-achtige armbewegingen van de dansers, die meestal alleen en met de hoogste concentratie het podium opliepen, brachten zeer individuele, voor buitenstaanders meestal ondoorgrondelijke, rouwgevoelens over. In korte ontmoetingen tussen de dansers werden een honger naar nabijheid, maar ook angst en wanhopige eenzaamheid beschreven. Maar Goecke gaat nog veel verder in zijn dansante analyse van rouwverwerking. De dansers schreeuwden en lachten alleen en in koor en dat werkte onnatuurlijk, soms haast obsceen. Het stuk eindigt verzoenend met veertien korte, persoonlijke afscheidsgebaren, die doodeenvoudig laten zien hoe belangrijk oprecht medeleven is.

NDT 2 heeft ons iets onvergetelijks laten meemaken.

Michel Klier

Foto’s: Rahi Rezvani, Joris-Jan Bos

 

Deze recensie verschijnt ook op:  https://musicwork.shop/blog/