Pianist Aidan Mikdad speelt de muziek van binnenuit
Zondagochtend Concert AVRO TROS. Aidan Mikdad (piano). Beethoven: Sonate nr. 21 in C op. 53, Chopin: Berceuse in Des, op. 57 & Sonate in b, op. 58. Gehoord: 13 september 2026, Kleine Zaal, Concertgebouw, Amsterdam
Door Wenneke Savenije
Volgens Aidan MIkdad (2001) is Beethovens Waldstein Sonate nr. 21 in C, op 53 uit 1803 de ‘perfecte sonate qua vorm, met als hoogtepunt de overgang van het tweede naar het derde deel’, een overgang die doet denken aan een schitterende zonsopgang. Directe inspiratiebron voor de sonate vormde Beethovens nieuwe Erard-vleugel, die een groter bereik en een krachtigere klank had dan de instrumenten die de componist daarvoor bespeelde. Dat had onmiddellijk effect op zijn schrijfstijl, die grootser, virtuozer en technisch veeleisender is dan in eerdere pianosonates. Voor de geestdriftige Aidan Mikdad, die in de voorronde van het Elisabeth Concours 2025 in werken van Beethoven, Skrjabin, Liszt en Horowitz/ Saint-Saëns/Liszt technisch en muzikaal tot zóveel in staat bleek dat ik persoonlijk nog steeds niet begrijp waarom hij niet door mocht naar de halve finale, is pianistische veeleisendheid geen enkel probleem. Integendeel, het stimuleert hem juist om met volledige inzet in de fijnste mazen van de partituur te duiken om daar, van binnenuit, de ene verrassende wending na de volgende bijzondere harmonische ontwikkeling en spannend gemodelleerde frase op het spoort te komen.
Het gaat om de muziek
Mikdad is niet zo’n pianist die van tevoren al helemaal heeft uitgedokterd hoe een stuk idealerwijze moet klinken. Ook al kent hij de partituur van achter naar voren en heeft hij elk detail daarvan optimaal geïnternaliseerd, op het podium laat hij alles los, vliegt hij er als een ridder te paard vandoor en sleurt hij het publiek mee in een spannend avontuur, altijd op zoek naar de heilige graal die ergens in de noten verborgen moet liggen. Hoe complexer het notenmateriaal wordt, hoe intenser hij de schoonheid van de muziek boven water probeert te krijgen. Mikdad: ‘Ik heb een onmogelijk doel nodig, dan krijg ik plannetjes.’ Die spelen zich af in de voor buitenstaanders hermetische wereld van de partituren die hij verklankt, want MIkdad houdt nu eenmaal zielsveel van muziek, is er volledig door gefascineerd en vergeet als het ware zichzelf en de buitenwereld als hij speelt. Dat doet hij met een fantastisch gevoel voor structuur, transparantie, balans, beweging, spanningsopbouw, timing, frasering, rubato en klankschoonheid, zaken die niet omwille van zichzelf worden nagestreefd, maar die voortvloeien uit Mikdads intense verlangen om een persoonlijk doorleefd verhaal te vertellen met de noten die hij speelt. In zijn eigen woorden: ‘Het gaat om de muziek, niet om mij.’ En dat is in zijn geval geen valse bescheidenheid. Mikdad klinkt zo spontaan, oprecht en natuurlijk, dat het soms wel lijkt alsof de stukken die hij uitvoert ter plekke worden bedacht.
Organische Chopin
Op zijn meesterlijke Beethoven volgde een delicaat wiegende Berceuse in Des op. 57 van Chopin, die Mikdad naadloos liet overlopen in diens Derde pianosonate in b, op. 58 uit 1844, een stuk dat Mikdad die al als klein jongetje te vinden was op de concerten van de Serie Meesterpianisten van Marco Riaskoff, door de grootste pianisten ter aarde heeft horen uitvoeren. Dat moet hij met authentieke gretigheid in zich hebben opgezogen, want hij speelde het intens romantische stuk opmerkelijk transparant, volkomen logisch en met een soort filosofische wijsheid. Alle uiteenlopende stemmingen die de muziek laat horen werden ingebed in een organisch betoog, waarin Chopin zich manifesteerde met een ingetogen puurheid die zeldzaam is. Er volgden nog twee toegiften van Chopin, de golvende Etude nr. 1 in As ‘Aeolian Harp, op. 25 en de als een razende storm door de zaal wervelende Prelude nr. 16 in Bes, die smaakten naar meer.
Parijs intermezzo
Maar voorlopig zal het even wat rustiger zijn rondom Mikdad die, nadat hij in 2023 afstudeerde als de beste student van dat jaar aan de Royal Academy of Music in Londen en in 2025 summa cum laude zijn tweede master haalde bij pianopedagoog Naum Grubert aan het Conservatorium van Amsterdam, naar Parijs vertrekt om zich nog verder te ontwikkelen door zich te gaan verdiepen in de kunst van interpretatie, beleving en articulatie bij de gerenommeerde Russisch-Franse pedagoge Rena Shereshevskaya, die jonge Franse toptalenten als Alexandre Kantorow en Lucas Debarque heeft opgeleid. Mikdad kan er alleen maar nóg beter van worden.
Wenneke Savenije
Info:
