Gustav Mahler Jugendorchester o.l.v. Philippe Jordan. Programma: Mahler, Symfonie nr. 7. Gezien: 25.8.2026, Concertgebouw Amsterdam.

Door Michael Klier

 

In 1^e instantie wist ik niet of ik naar dit concert wilde. Bij concerten gegeven door jonge musici in jeugdorkesten kun je steevast rekenen op jeugdig enthousiasme en ongebreidelde energie. Af en toe een blunder neem je dan voor lief. Maar Mahler en vooral zijn Symfonie nr. 7 vraagt om meer. Het Gustav Mahler Jugendorchester (GMJO) hoort bij de absolute top van de internationale jeugdorkesten. Daarom achtte ik het wel een poging waard.

 

 

Gustav Mahler Jugendorchester

Het GMJO werd in 1986 opgericht door Claudio Abbado. Hij zette zich toen al met verve in voor de ontwikkeling van jong muzikaal talent. Daarvoor had hij al in 1978 het European Community Youth Orchestra opgezet en in 1981 het Chamber Orchestra of Europe. Het GMJO stond vanaf het begin ook voor jonge musici uit de toenmalige Oostblok open. Het orkest houdt ieder jaar audities voor de verschillende orkestposities, met meer dan 2500 sollicitanten uit heel Europa voor een handvol plekken. Alleen de besten worden toegelaten om vervolgens een paar weken per jaar met elkaar te repeteren en op tournee te gaan. Steeds staat er een ander dirigent voor het orkest, dit keer was dit Philippe Jordan.

 

 

Wagnertubasolo

Afgelopen dinsdag waren ze met Mahlers Zevende in Amsterdam. Het begon overdonderend. De Wagnertubasolo waarmee het eerste deel begint, werd ongewoon krachtig en energiek gespeeld: de jonge speler had er hoorbaar zin en speelde met lef en jeu. Wat al tijdens het eerste deel opviel, was het fantastische niveau van de individuele musici. Niet alleen solotrompet en hoorn speelden grandioos, het algehele orkestgeluid was bombastisch en stralend mooi.

 

Gehaast

In de Nachtmusik I imponeerden de echo-effecten, zowel bij de hoorns als bij de houtblazers. Erg bijzonder hoe steeds het echo instrument net een iets andere draai aan het thema wist te geven. Maar over het geheel voelde het tempo bij vlagen ademloos gehaast en je kwam ogen en oren te kort om alle stemmen te volgen. Mooi was de allerlaatste pizzicato van de harp: bizar goed getimed, en precies wat de dromerig onrealistische sfeer van dit deel nodig heeft.

 

 

Mandoline

Het einde van het volgende Scherzo was net zo briljant schokachtig verrassend. Dit deel werd met zo veel Schwung gespeeld, dat het Schattenhaft — het schimmige, spookachtige karakter wat de titel belooft — niet helemaal tot zijn recht kwam. Pas de tweede Nachtmusik II Andante amoroso bracht eindelijk de intimiteit die ik eerder miste. Bijzonder detail: de mandolinepartij werd gespeeld door een van de eerste violisten, die aan de laatste lessenaar naast de gitarist zat en haar instrument inruilde voor een mandoline. Zelden heb ik deze partij zo duidelijk kunnen horen — ze speelde met pit en voegde daarmee echt iets toe.

 

Zwischentöne

Het laatste deel Rondo-Finale begon met een heerlijk paukensolo, en ook hier stond de ongebreidelde energie van dit jeugdige orkest voorop. De ingewikkelde partituur werd ondanks het virtuoze tempo moeiteloos uitgevoerd. Maar ik miste hier, zoals al eerder, de verbanden tussen de terugkerende melodielijnen en de Zwischentöne: Jordan nam vrijwel geen tijd voor de voorbereiding van tempowisselingen, alsof hij niet durfde te ademen.

 

 

Spierballen

Door de leeftijdsgrens (van 26) speelt het GMJO nooit lang met dezelfde bezetting, waardoor elke dirigent zijn eigen stempel kan drukken. Anders dan bij ‘volwassen’ orkesten hoeft zij/hij geen rekening te houden met een al jaren bestaande uitvoeringstraditie. Dat biedt een unieke kans: een orkest vol frisse, onbevangen musici die alles aankunnen wat je ze voorlegt. Blijft voor mij de vraag: waarom koos Jordan ervoor om vooral spierballen te laten rollen? Had hij deze getalenteerde jonge musici daarnaast niet ook de ruimte kunnen geven voor het musiceren met meer kwetsbaarheid en nuance?

 

Ongegronde scepsis

Mijn scepsis over jeugdorkesten bleek ongegrond: deze musici hoeven op hun instrumenten niets meer te bewijzen. Mijn twijfel over de programmering van juist deze Mahler, helaas, wel. Jordans interpretatie pakte gisteren in Amsterdam niet goed uit. Ik werd ondanks de uitstekende kwaliteit van de musici te weinig geraakt.

Michel Klier

Foto’s: Andréanne Brosseau, Michael Poehn

 

De recensie verschijnt ook op https://musicwork.shop/blog/

 

Info: www.concertgebouw.nl