Residentie Orkest, Masterstudenten van het Koninklijk Conservatorium Den Haag o.l.v. Antony Hermus. Soliste: Ellen Corver, piano. RO Now. Programma : Willem Jeths : Pianoconcert nr. 3 Scorching Passions, Igor Stravinski: Le Sacre du printemps. Festival Dag in de Branding. Gehoord: 2 mei 2026, Amare, Den Haag.

Door Michael Klier

 

Superster Bobby McFerrin zag ik het doen: in het Concertgebouw dirigeerde hij tijdens een klassiek concert in 1997 het publiek om mee te doen. Antony Hermus deed dat op 2 mei eveneens bij het Residentie Orkest bijgestaan door presentator Christiaan Kuyvenhoven. Tijdens het avontuurlijke RO Now concert verdeelden ze het publiek in Amare in vier groepen en lieten ritmes van verschillende slagwerkers mee te klappen. Het doel was om vier tegelijkertijd klinkende ritmes uit Stravinski’s Sacre voelbaar te maken. Hermus dirigeerde eerst elke groep apart en daarna mocht de uitverkochte zaal samen met het orkest aan de slag. Het samenspel klonk uitstekend en maakte de ingewikkelde partituur van Stravinski’s, zelfs na 113 jaar nog opruiend klinkende werk, voor eenieder ervaarbaar.

 

 

Wilem Jeths

Het concert dat deel uitmaakte van het Festival Dag in de Branding begon met een lang verwachte wereldpremière. Bijna dertig jaar na de première van zijn Tweede pianoconcert voltooide de allereerste componist van het vaderland Willem Jeths afgelopen jaar zijn Derde pianoconcert. Het stuk heeft als ondertitel Scorching passions (verzengende passies). En dat is op zijn zachts gezegd misleidend. In elk van de drie delen staat volgens de componist een ander facet van de menselijke passie centraal. Maar in het gehele stuk werd overheerst één emotie: het is vooral mijmerend meditatief.

 

 

Derde pianoconcert

Jeths heeft zijn nieuwe werk opgedragen aan pianiste Ellen Corver. ‘Eigenlijk is het begonnen met een toevallige ontmoeting’, zei Willem Jeths. ‘Ik kwam Ellen twee jaar geleden tegen in Italië, waar we allebei veel te vinden zijn. Toen ze me vroeg of ik geen pianoconcert voor haar wilde schrijven, hoefde ik niet lang na te denken.’ Zijn nieuwe pianoconcert is een tegenreactie geworden op zijn eerdere. In Scorching Passions overheerst dan ook een consequent traditionele aanpak. Jeths: ‘Gewoon voor het zwart-wit van de toetsen. Er schemert behoorlijk wat traditie door in de solopartij. Lange lijnen in de stemvoering, verrassend veel contrapunt.’

 

 

Alecto

Jeths lichtte zijn werk voor begin van de première ook direct aan het publiek toe. Het is losjes verwant aan zijn opera’s. Net als in Hôtel de Peking (2008), over de laatste keizerin van China, en Ritratto (2020), over de excentrieke Italiaanse markiezin Luisa Casati, staan in Scorching Passions vrouwenfiguren centraal. In het eerste deel is dit b.v. de schikgodin Alecto, een van de drie furiën uit de Griekse mythologie. Dit deel begint kamermuzikaal met impressionistische klanken van de altviolen.

 

 

Japanse rotstuin

Corver speelt toonladders naar boven en elke muzikale zin wordt afgesloten door een prettig signaal van de koperblazers. Dit herhaalt zich een paar keer. Het lijkt op zuchtende pogingen om tot een conclusie te komen. Maar ook de daaropvolgende orkestrale uitbarstingen worden vaak snel onderbroken. Hierna volgt een kort intermezzo voor strijkkwartet en piano. Ook in de volgende twee delen is van aangekondigde heftige emoties weinig te horen. Jeths’ muziek herinnert vooral in de uitbundige cadans veel meer aan de sfeer in een Japanse rotstuin.

 

 

Masterstudenten

Onmiddellijk na het applaus liep het podium vol. Het Residentie Orkest was voor deze speciale concertreeks een samenwerking aangegaan met het plaatselijke conservatorium. Zij aan zij speelden de vaste orkestleden samen met 15 masterstudenten Stravinski’s oermuziek. Zonder extra repetitietijd had dirigent Hermus alle neuzen dezelfde kant op gekregen. Het jeugdige enthousiasme kwam de algehele orkestklank hoorbaar ten goede.

Michel Klier

Foto’s: Alex Heuvink e.a.

 

De recensie verschijnt ook op https://musicwork.shop/blog/

 

Al eerder plaatste De Nieuwe Muze een recensie over ditzelfde concert van Peter Schlamilch.

Zie daarvoor: https://denieuwemuze.nl/jeths-nieuwe-pianoconcert-schept-fascinerende-klanksferen/

Omdat een nieuw pianoconcert van de eerste componist des vaderlands wel een belangwekkende gebeurtenis is, plaatsen we nog een tweede recensie, die het concert weer vanuit een ander perspectief belicht.

 

Info:

www.amare.nl