Introdans. Programma: Larbi, Sidi Larbi Cherkaoui. Gezien: 12 april 2026, Dansdagen Haarlem, Stadsschouwburg Haarlem i.s.m. Schuur.

Door Michael Klier

 

Het Arnhemse Introdans toert elk voorjaar met een focus-programma door Nederland. Dit jaar zetten ze de Vlaams-Marokkaanse choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui (sinds 2023 baron) in de spotlights. Cherkaoui richtte in 2010 zijn eigen dansgezelschap Eastman op. Tussen 2015 en 2022 leidde hij het Ballet Vlaanderen en sindsdien is hij artistiek directeur van het Ballet du Grand Théâtre de Genève. Introdans’ avondvullende programma heet LARBI en bevat naast twee oudere balletten Fall en In Memoriam, het gloednieuwe inclusieve duet Residence.

 

 

Residence – samen een huis bouwen

Voor dit nieuwe stuk werkte Cherkaoui samen met twee van oorsprong Australische dansers en choreografen: Marc Brew en Nelson Parrish Earl. Met Marc Brew, die gedeeltelijk verlamd raakte na een auto-ongeluk, werkte hij al eerder samen. In Residence zien we twee personages die elkaar op straat tegenkomen. De een is alles kwijtgeraakt en slaapt op een parkbank, de ander is in een rolstoel terechtgekomen en wil hem helpen. Het verhaal dat de twee dansers binnen een klein half uur vorm geven is even adembenemend als confronterend.

 

 

 

Inclusie

Brew is zeer bewegelijk in zijn rolstoel. Een indrukwekkend beeld ontstaat als hij Earl op zijn schouders lang uitgestrekt laat liggen en de twee zo over het podium rollen. Het lijkt op de iconische scene in de film Titanic en geeft een gevoel van verbinding en grenzeloze vrijheid. Veel kwetsbaarder voelt het aan als Brew uit zijn rolstoel komt. Dan wordt het spannend: hoe de twee dansers ondersteboven op de bank liggen en hun benen in elkaar verstrengelen is hilarisch en confronterend. Wegkijken is geen optie en op deze manier leer je als toeschouwer dat kwetsbaarheid juist een kracht is!

 

 

 

Oekraïne

Maar Residence is meer dan een ontroerende ontmoeting waarin wederkerigheid, vertrouwen en aanpassing aan bod komen. Uit het vindingrijke decorontwerp van Pepijn Van Looy staan binnen handomdraai 4 wanden die dankzij een kunstige videoprojectie (Maxime Guislain) en lichtontwerp   (Pascal Schutijser) op een Hollands rijtjeshuis lijken. Dit krijgt de dakloze cadeau. De idylle duurt niet lang – het is oorlog (uit de speakers klinken explosies en house music) en vernietigt alles. Earl draagt bij het slotapplaus (als reminder?) een T-shirt met de Oekraïense vlag.

 

 

Cherkaoui

Dit duet wordt omlijst door twee monumentale balletten, met in Haarlem 23 dansers. Cherkaoui beschrijft dit programma met werken uit 2004 en 2015 als een soort psychoanalytisch terugblik op zijn carrière. In een ander interview noemt hij zich een ‘aangepaste spons’, omdat hij tal van dansvormen in zich ‘opzuigt’. In Fall speelt hij met bewegingselementen uit het dierenrijk. De dansers rollen over de grond of lopen met uitgestrekte armen door elkaar. De dansvloer wordt omlijst door constant wapperende doeken.

 

 

 

Arvo Pärt

Mooi zijn de schaduweffecten die ontstaan als dansers van achteren verlicht achter de doeken staan. Cherkaoui maakte Fall in 2015 omdat hij gefascineerd werd door meditatieve muziek van Arvo Pärt. Maar muziek en dans lopen langs elkaar heen zonder tot een eenheid te versmelten. De choreografie lijkt onaf en de verschillende delen staan merkwaardig los van elkaar. Zonde.

 

 

 

In Memoriam

En ook het laatste stuk na de pauze In Memoriam, een eerbetoon aan de voorouders van Cherkaoui, kan maar heel even tot de verbeelding spreken. Er gebeurt veel. Op de achtergrond zijn diverse filmfragmenten te zien. Men waant zich afwisselend aan zee of in een snelwegtunnel. Er wordt gedanst in weidse kostuums (Hedi Slimane). De lange gekleurde rokken vliegen in het rond en doen aan dansende derwisjen denken. Het meest indrukwekkend zijn de duetten waarin magische poppenspelers hun partners laten bewegen.

Ook bij In Memoriam krijgt de voorstelling helaas geen vleugels. Het stuk mist samenhang. Aan het eind staan alle 23 dansers met synchrone indrukwekkend virtuoze handbewegingen op het podium. Maar de bijna 45 minuten durende choreografie laat mij teleurgesteld achter.

Foto’s: Rahi-Rezvani, Hans Gerritsen, Koen Broos, Filip van Roe,

De recensie verschijnt ook op https://musicwork.shop/blog/

 

Info:

https://introdans.nl/programma/larbi/